Lunchen in Hilversum?

Ontdek Brasserie Zonnestraal! Op een unieke locatie, landgoed Zonnestraal.

Landgoed Zonnestraal

Meer weten over de historie van het landgoed?

Trouwen in Hilversum?

Op een unieke locatie, landgoed Zonnestraal

Ook voor uw kerst of eindejaarsbijeenkomst

Informeer naar onze mogelijkheden!!

Er was eens een vooraanstaande Delftse hoogleraar Scheikunde, Henri ter Meulen genaamd. Op een dag werd hij opgezocht door een oude vriend, Jan van Zutphen. Deze zat nogal in de rats en had dringend Henri’s hulp nodig. Om zijn Koperen Stelen Fonds van nieuwe middelen te voorzien, moest en zou hij zuiver diamantstof verkrijgen uit het zwarte stof dat overbleef van het bewerken van diamanten. Het was nog niemand gelukt en zijn laatste hoop was een geniaal inzicht van Ter Meulen. Zou hij de code kraken? Dit verhaal leest als een sprookje, toch is het echt gebeurd.

‘Ome Jan’ van Zutphen richtte in 1905 het Koperen Stelen Fonds op, met als doel dit restproduct van het diamantbewerkingsproces in te zamelen. De opbrengsten van de verkoop gingen naar de verpleging van diamantarbeiders met tuberculose: een mooi voorbeeld van solidariteit onder vakgenoten. Voor Ome Jan was dit echter nog niet genoeg: er moest meer geld komen. Onder het mom van ‘de kost gaat voor de baat uit’ richtte het fonds een laboratorium op om uit het zwarte afvalstof, boort geheten, zuiver diamantstof te verkrijgen. Het pure slijpsel was heel waardevol want het werd gebruikt om diamanten mee te slijpen: diamant kan namelijk alleen met diamant geslepen worden.

Iedereen deed mee: aan de slijpmachines werden randen gemonteerd om het diamantstof op te vangen, eigenlijk een soort recycling avant la lettre. Alle diamantbewerkers spraken af het zwarte stof exclusief aan het fonds te schenken. Het resultaat van het laboratoriumwerk viel alleen behoorlijk tegen. Er waren al duizenden guldens tegen aan gegooid en de frustraties namen toe. Alles wat in dit geldverslindende project gestopt werd, ging immers niet naar de verpleging van tbc-patiënten. Van Zutphen probeerde iedereen ervan te overtuigen toch vooral door te blijven gaan, maar verloor steeds meer medestanders toen een oplossing op zich liet wachten.

De laatste hoop was Henri ter Meulen, die Jan had ontmoet toen hij samen met hem in een commissie zat voor gifvrije doppen in de diamantindustrie. De eerste goede boodschap van de scheikundige was dat er inderdaad zuivere diamant in de stof zat: 27 procent om precies te zijn. Nu was het nog de vraag hoe ze dat diamant eruit konden filteren en dat zou niet makkelijk worden. ‘Som alles op wat er in de zwarte smurrie kan zitten’, zei Ter Meulen tegen Van Zutphen. Steenschilfers, olie, sigarenas, stukjes Engelse bokking, kaas en visgraatjes, kruimels chocola, loodstof: alles wat hij kon bedenken kwam op tafel.

Ter Meulen ging ermee aan de slag, en stukje bij beetje lukte het hem om dichterbij zuivere diamant te komen. Alleen bij 89 procent bleef hij hangen. Hij ontbood Van Zutphen in Delft om hem nog een laatste keer te ondervragen over de afvalstoffen. Deze bedacht opeens dat hij de stof carborundum over het hoofd had gezien, een hard metaal dat gebruikt werd bij het slijpen. Vier dagen later stuurde Ter Meulen een telegram dat het hem gelukt was. Van Zutphen was vanzelfsprekend als een kind zo blij.

Onbaatzuchtig als hij was, schonk Ter Meulen het procédé aan het Koperen Stelen Fonds: honderdduizenden guldens stroomden binnen, ten behoeve van de tuberculosepatiënten. Van dit geld heeft het fonds bijna één op één Zonnestraal kunnen financieren. Eén van zijn achterkleindochters heeft hard gezocht naar een octrooi van dit procédé, maar heeft niets kunnen vinden. ‘Ik vermoed eigenlijk dat het een zogenaamd ‘gentlemen’s agreement’ is geweest tussen Van Zutphen en mijn overgrootvader.’

Ter Meulen kwam uit een deftige en enigszins elitaire familie en woonde in een prachtig huis aan de Oude Delft in het centrum van Delft. Des te bijzonderder dat hij zo betrokken was bij Van Zutphens strijd tegen de tuberculose. ‘Er werd binnen de familie wel een beetje vreemd van opgekeken dat hij zich zo met arbeiders bezighield.’ Vanuit de arbeidersbeweging werd zijn bijdrage uiteraard zeer gewaardeerd: als eerbetoon aan de Delftse hoogleraar is één van de paviljoens van Zonnestraal het ‘Henri ter Meulenpaviljoen’ gaan heten

Bron: Age Scheffer, Ome Jan.

Zonnestraal bestaat dit jaar negentig jaar.

In aanloop naar dit jubileum op 12 juni een rubriek met verhalen over de geschiedenis van en de herinneringen aan dit prachtige complex ten zuiden van Hilversum.

Met wie kunnen we beter beginnen dan met ‘Ome Jan’. Jan van Zutphen, de drijvende kracht achter het ontstaan van de ‘arbeids- en nazorgkolonie’ Zonnestraal. Een plek waar tuberculoselijders op krachten konden komen door rustkuren in bed, in een later stadium wandelen en uiteindelijk werken in de werkplaatsen. Tuberculose was voor Ome Jan, zoals hij door iedereen genoemd werd, het grote kwaad. Zijn moeder, zus én zijn eerste vrouw zijn eraan overleden.

Als vakbondsman van de Amsterdamse Diamantbewerkersbond nam hij dan ook het initiatief tot het inzamelen van de zogenaamde Koperen Stelen voor de bestrijding van deze volksziekte. Dit restproduct van de diamantbewerking leverde zo veel geld op dat de bouw van Zonnestraal er voor een deel mee is bekostigd.

Echte BN’er

Van Zutphens kleindochters, Ingrid en Anne-Claire, kunnen zich hun opa nog levendig herinneren. ‘We kwamen bijna elke dag bij hen thuis en als opa dan eens niet op pad was, had hij altijd de grootste aandacht voor ons. Anne-Claire: ‘Ik weet nog dat die baard altijd geknipt werd door kapper Hofman. Dat was altijd een heel ritueel, dan stond ik altijd stiekem even te kijken.’ Vooral Ingrid nam hij vaak mee de tuin in: ‘Ik heb heel veel van hem geleerd, hij hield ontzettend van tuinieren. En in de laatste jaren van zijn leven kwam hij op woensdag- en zatermiddag altijd zijn bed uit om met ons televisie te kijken. Dat was heel wat, die had hij van zijn patiënten gekregen bij zijn afscheid.’

Ome Jan was een echte BN’er, nog voordat dat begrip bestond. Op zijn verjaardagen stond er altijd een stukje in de krant en kreeg hij honderden, zo niet duizenden felicitaties. Anne-Claire: ‘Toen opa negentig jaar werd, kwam zelfs de Koningin op bezoek in hun huis aan de Loosdrechtseweg. Maar daar mochten wij natuurlijk niet bij zijn.’ Een onderzoek van het Nederlands Instituut voor Publiek Opinie wees datzelfde jaar uit dat hij in ons land samen met de Amerikaanse president Eisenhower de derde plaats deelde onder de ‘meest bewonderde nog levende mannen’ in de wereld. Alleen Winston Churchill en Willem Drees moest hij voor laten gaan.

Man van het volk

Ome Jan was een echte man van het volk. Op sociaal gebied was hij onvermoeibaar. Hij zat in allerlei comités en verenigingen ter verbetering van de omstandigheden van het volk. Zijn overkoepelende doel: algemeen menselijk geluk. Anne-Claire: ‘Ja, als er wat te strijden viel, stond hij vooraan. En hij zei altijd: “Voor een zieke, is het beste nog niet goed genoeg.” Met name het eten moest van hem gewoon fantastisch zijn. Daar ontbreekt het nu nog wel eens aan in ziekenhuizen.’ Ingrid: ‘Het bijzondere van opa was ook dat geloof of achtergrond van patiënten geen rol speelde. Of je nu katholiek was of Joods, het maakte allemaal niets uit. Voor hem was iedereen gelijk.’

Veel patiënten bleven nadat ze waren hersteld op Zonnepark wonen in de zogenaamde nazorgwoningen. Anne-Claire: ‘Nazorgpatiënten kwamen uit heel Nederland. Die bleven hier wonen, vanwege de frisse lucht en de werkplaatsen. Het was een hechte gemeenschap hier. Artsen woonden er, personeel en oud-patiënten. Wij speelden vaak met hun kinderen.’ Ingrid: ‘Iedere nazorgpatiënt had een eigen taak in het geheel. Wout Roosendal was bijvoorbeeld de vaste chauffeur van opa. Patiënten werkten ook in de groentetuinen, de boomgaard, de varkensstallen en de kippenren. Zonnestraal was bijna helemaal zelfvoorzienend.’

‘Werelderfgoed’ een eerbetoon

Ome Jan overleed precies zestig jaar geleden op 94-jarige leeftijd. ‘Onze moeder Diny was bang dat hij vergeten zou worden, maar wij zullen ervoor zorgen dat de herinnering aan hem levend blijft.’ Zijn nalatenschap is van onschatbare waarde. De toekenning van UNESCO Werelderfgoedstatus aan Zonnestraal zou het best denkbare eerbetoon zijn aan zijn tomeloze inzet voor de medemens.

<

Zonnestraal Hilversum B.V. is de nieuwe eigenaar van het Landgoed Zonnestraal. Afgelopen vrijdag tekenden de Alliantie en Zonnestraal Hilversum B.V. de leveringsakte van het landgoed, meldten de Alliantie en gemeente Hilversum vandaag in een persbericht.

De dag ervoor sloten de gemeente Hilversum en de nieuwe eigenaar een convenant met daarin afspraken om samen de toekomst van Zonnestraal in het licht van Unesco Werelderfgoed vorm te geven.

Zonnestraal Hilversum B.V. (onderdeel van Óbidos) neemt de zorg voor en de exploitatie van Zonnestraal over. Alle huurders worden deze week geïnformeerd. Voor hen verandert er weinig, de bestaande huurcontracten worden gerespecteerd.

Waarborgen
De zoektocht naar een geschikte nieuwe eigenaar duurde even. De betrokken partijen – de Alliantie, de gemeente Hilversum en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed – wilden en willen de unieke status van het landgoed waarborgen. Zij vinden criteria als ervaring met monumentaal erfgoed, een visie op het beheer en de exploitatie van het bijzondere landgoed en een oog voor de portemonnee van haar huurders, wezenlijk voor een toekomstige eigenaar. Zonnestraal Hilversum B.V. zou voldoen aan deze criteria.

In 2006 kocht de Alliantie de gebouwen op Zonnestraal, twee jaar later het landgoed zelf (de gronden). Voor woningcorporaties ligt het echter niet voor de hand, gegeven de herziene Woningwet van 2015, om een landgoed in het bezit te houden. Om die reden ging de Alliantie op zoek naar een andere eigenaar voor Landgoed Zonnestraal.

Volste vertrouwen
"Het beheer en onderhoud van een landgoed is een specialistisch vakgebied, de kosten die hieraan zijn verbonden mogen niet ten laste komen van onze huurders met een bescheiden portemonnee", aldus Joan van der Burgt, regiodirecteur Gooi en Vechtstreek van de Alliantie. "De Alliantie heeft het volste vertrouwen in de nieuwe eigenaar, een betrouwbare en ervaren partij die het belang van monumentaal erfgoed hoog in het vaandel heeft staan."

De verkoop van Zonnestraal was het enige onderwerp binnen haar portefeuilles dat oud-wethouder Nicolien van Vroonhoven niet kon afronden, vond ze zelf. Haar opvolger, Willem van der Spek valt wat dat betreft met zijn neus in de boter. Hij is blij dat de koop nu rond is. "Wij werken samen met de nieuwe eigenaar aan de toekomst van Zonnestraal in de geest van de bedoelingen van Unesco. We hebben daarin ieder onze eigen verantwoordelijkheid. De eerste afspraken hebben we al gemaakt. De restauratie van het Dresselhuyspaviljoen wordt bijvoorbeeld voltooid, er komt een bestemmingsplan, een toekomstvisie en natuurlijk werken we samen aan het nominatiedossier voor Unesco."

Uniek
Roland Velthuyse, directeur Zonnestraal Hilversum B.V./Óbidos, noemt Zonnestraal uniek vanwege het Duiker Ensemble. "Met de afbouw en ingebruikname van het Dresselhuyspaviljoen zal het ensemble weer compleet worden en kan gewerkt worden aan de verdere versterking van Zonnestraal als vestigingslocatie voor een brede huurdersgroep. De mogelijke nominatie als Unesco werelderfgoed maakt nadrukkelijk onderdeel uit van de toekomstvisie en maakt ons extra alert op de maatschappelijke relevantie en de instandhouding van de bijzondere waarden van Zonnestraal."

Zonnestraal in Hilversum werd in 1928 geopend als arbeids- en nazorgkolonie voor aan tbc-lijdende diamantbewerkers. Tegenwoordig geldt het complex als icoon van het Nieuwe Bouwen. Het is gelegen in een gevarieerd landschap van bos en heide op de overgang van zand naar veen. De modernistische architecten Jan Duiker en Bernard Bijvoet realiseerden hun ontwerp met de hulp van Jan Gerko Wiebenga volgens de nieuwste ideeën op het gebied van architectuur, bouwtechniek en zorg. Als monument van licht en lucht en als gebouwd manifest van solidariteit en hoop, wordt Zonnestraal beschouwd als kansrijke kandidaat voor de Unesco Werelderfgoedlijst.

Steenmannetje werkt aan een documentaire over Zonnestraal. De komende tijd laten we u filmpjes zien uit deze documentaire in wording. Bekijk hier  ‘Zonnestraal naar UNESCO’, het eerste prachtige venster over de vele betekenissen van Zonnestraal.

 

Voor onze Brasserie zijn we per direct op zoek naar een:

Medewerker bediening (m/v) (fulltime en parttime)

Het gaat om een productieve functie als medewerker bediening op Brasserie Zonnestraal. Je wordt ingewerkt om zelfstandig en in teamverband in de Brasserie als gastvrouw/gastheer te werken. Daarnaast wordt van je verwacht dat je beschikbaar bent om in het weekend op een feest/partij te werken. Je bent klantvriendelijk en representatief, toont interesse in onze gasten en hebt een luisterend oor.

Wat bieden wij jou:

  • Goede salariëring

Deze functie vereist van jou:

  • Ervaring in de horeca
  • Flexibiliteit in aanwezigheid

Zijn dit jouw kwaliteiten:

  • Samenwerken en energiek
  • Initiatief en flexibel
  • Zelfstandigheid
  • Kwaliteit- en klantgericht
  • Representatief en communicatief vaardig

Ben jij de collega die wij zoeken?

Stuur of mail  dan snel jouw motivatiebrief voorzien van CV en pasfoto naar

Brasserie Zonnestraal t.a.v Hans Ros

Loosdrechtsebos 15

1213 RH HIlversum

035-5385402

Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. 

brocante

 

Om de bekendheid van Zonnestraal te vergroten is de website zonnestraalhilversum.nl in het leven geroepen. Een volgende stap op de weg naar werelderfgoed.

"Zonnestraal is heel bijzonder," aldus wethouder Nicolien van Vroonhoven. "Het ligt nog wat verscholen. Letterlijk op de hei en in het bos, maar ook figuurlijk wat betreft bekendheid. Op weg naar Unesco werelderfgoed willen we, binnen Hilversum én ver erbuiten, laten zien hoe bijzonder dit stuk Hilversum eigenlijk is. We willen informeren maar ook verhalen van andere horen en deze delen. De website is een eerste stap. Het biedt verdieping, inspiratie en uitdaging."

Arbeids- en nazorgkolonie
In 1928 is de arbeids- en nazorgkolonie voor aan TBC lijdende diamantbewerkers geopend. De gebouwen zijn ontworpen door de architecten Jan Duiker en Bernard Bijvoet met hulp van constructeur Jan Gerko Wiebenga. Drijvende kracht erachter was 'Ome' Jan van Zutphen. De gebouwen zijn bekend als icoon van het Nieuwe Bouwen. Zonnestraal vertegenwoordigt echter een rijke verscheidenheid aan waarden. Het is gebouwd op een sociaaldemocratisch ideaal in de hoop dat de patiënten zouden herstellen en weer volwaardig deel konden uitmaken van de maatschappij. Het gehele complex vormt een genezende omgeving in een gevarieerd landschap van bos en heide.

www.zonnestraalhilversum.nl

 

 

Twee swingende en informele Jazz-concerten op Landgoed Zonnestraal, aanvang middagconcert: 14.30 uur; aanvang avondconcert: 20.00 uur. Onder begeleiding van veelzijdig dirigent Michiel van Laarhoven, zal Pro Musica een keur van oude en nieuwe jazznummers zingen begeleid door pianiste Mirjam van der Veen en een combo. Met een gastoptreden van top-vocaliste Judith Nijland en jazzpianist Tico Pierhagen belooft het een geweldig concert te worden.

Kaarten: www.promusica.nl

Voorafgaand aan het middagconcert bieden wij u de mogelijkheid om een rondleiding te volgen met gids over de het terrein van Landgoed Zonnestraal. De rondleiding vindt plaats tussen 13.00 uur en 14.00 uur. Kosten: € 8.00 per persoon.

Tevens bieden wij in onze Brasserie op Landgoed Zonnestraal een brunch aan welke o.a. bestaat uit 2 verschillende soepen, plank met diversiteit aan verschillende soorten vleeswaren en kazen, croissants, mini broodjes, boerenwit en boerenbruin, omelet, rundvleescroquetten, melk, karnemelk en jus d'orange. De brunch begint om 12.00 uur en duurt tot 14.30 uur.       Kosten: € 15.00 per persoon. (brunch vindt doorgang bij deelname van 30 personen).

Voorafgaand aan het avondconcert en na afloop van het middagconcert kunt u in de Brasserie gebruik maken van een authentiek Hollands buffet bestaande uit rode kool stamppot met appel, boerenkool met spekjes, stoofpotje van rundvlees, zuurkool, huisgemaakte gehaktballetjes in jus en bijpassende garnituren. U kunt gebruik maken van het buffet tussen 17.00 uur en 19.45 uur. Kosten: € 15.00 per persoon met inbegrip van een consumptie, overige consumpties zijn voor eigen rekening. (buffet vindt doorgang bij deelname van 30 personen)

Aanmelden voor de rondleiding, brunch of buffet is mogelijk door u telefonisch op te geven bij Brasserie Zonnestraal, telefoonnummer: 035-5385402.

 

 

 

 

Op Avontuur

Speurtochten (kinderen 6-11 jaar)

Gratis af te halen bij Brasserie Zonnestraal

Geocache (alle leeftijden)

Download de app op : geocaching.com

Agenda Zonnestraal

Zondag 28 oktober:  Rondleiding Landgoed Zonnestraal 
Zondag 25 november: Zonnestraal Cross

Serie verhalen over Zonnestraal

Zonnestraal 90 jaar: Wie is die Henri ter Meulen eigenlijk?

Brasserie Zonnestraal is gevestigd in het Henri ter Meulen Paviljoen. Wie is Henri ter Meulen eigenlijk? 

Er was eens een vooraanstaande Delftse hoogleraar Scheikunde, Henri ter Meulen genaamd. Op een dag werd hij opgezocht door een oude vriend, Jan van Zutphen. Deze zat nogal in de rats en had dringend Henri’s hulp nodig. Om zijn Koperen Stelen Fonds van nieuwe middelen te voorzien, moest en zou hij zuiver diamantstof verkrijgen uit het zwarte stof dat overbleef van het bewerken van diamanten. Het was nog niemand gelukt en zijn laatste hoop was een geniaal inzicht van Ter Meulen. Zou hij de code kraken? Dit verhaal leest als een sprookje, toch is het echt gebeurd.

Lees meer....